Hayatımızı Değiştirecek Blockchain Uygulamaları

Evrim Dönmezgel tarafından tarihinde yayınlandı

Blockchain uygulamaları ve Blockchain kullanım alanları son dönemin en popüler teknolojisi Blockchain üzerine kurulu olan uygulamaları ifade ediyor.

Erken dönem internet, daha çok maddi olmayan varlıklarla ilgileniyordu. Email alıp gönderme, forumlarda yazmak gibi. Blockchain’in öncülük ettiği günümüz modern interneti ise, daha çok fiziksel varlıklarla, dokunabildiğiniz ve korumak istediğiniz öğelerle ilgileniyor. Bu öğeler, her bir katılımcının kiminle iş yaptığınızı gördüğü blok zincir veya defter olarak adlandırılan bir ağ-arası zincirde şifreli biçimde depolanır. Bu sadece iş ilişkilerinizi korumakla kalmaz, hırsızlığı önler, aynı zamanda işlemlerinizi basitleştirir, süreci hızlandırır, hataları azaltır ve sizi üçüncü bir şahsa bağımlı kalmaktan kurtarır.

Bu merkezi olmayan blok zincir sistemi, iş yapma şeklinizden, varlıklarınızı yönetmeye, cihazlarınızı kullanma şeklinizden, oy vermeye ve araba kiralamaya kadar geniş bir yelpazede hayatınızı değiştirecek. Bankaları, finansal kurumları, hastaneleri, şirketleri ve hükümetleri dönüştürecek.

Blockchain Uygulamaları ve Blockchain Kullanım Alanları

Finansal Hizmetler

Geleneksel sistemler, hantal, hata eğilimli ve çılgınca yavaş olma eğilimindedir. Çatışmaları çözmesi için genellikle arabulucular gereklidir. Doğal olarak, bunun maliyeti stres, zaman ve paradır. Buna karşılık, kullanıcılar blok zinciri daha az maliyetli, daha şeffaf ve daha etkili buluyor. Giderek artan sayıda finansal kurum akıllı tahviller ve akıllı sözleşmeler gibi yenilikler için bu sistemi kullanmaya başlıyor. Akıllı tahviller, önceden programlanmış bazı şartlar yerine getirildiğinde tahvil sahiplerine otomatik olarak ödeme yapar. Akıllı sözleşmeler ise, şartlar karşılandığında kendini idame ettiren dijital sözleşmelerdir.

Aşağıda Blockchain uygulamaları finansal hizmet örneklerini bulabilirsiniz.

Varlık Yönetimi: Ticaret İşlemleri ve Yerleşim

Özellikle yurtdışı işlemleri söz konusu olduğunda varlık yönetimi (tarafların ticarette ve varlıklarını yönettiği yerlerde) noktasında geleneksel ticaret işlemleri pahalı ve riskli olabilir. Komisyoncu, emanetçi veya yerleşme yöneticisi gibi sürecin her bir tarafı kendi kayıtlarını tutar ve bu da önemli verimsizliklere ve hata yapma ihtimaline açık olur. Blockchain defteri, kayıtları şifreleyerek hatayı azaltır. Aynı zamanda, bu dijital defter, arabulucu ihtiyacını ortadan kaldırırken süreci basitleştirir.

Sigorta: Taleplerin işleme koyulması

Hasar işleme, sinir bozucu ve nankör bir işlem olabilir. Sigorta firmaları sahte iddiaları, parçalı veri kaynaklarını veya terk edilmiş politikaları gözden geçirmek ve bu formları manuel olarak işlemek zorundalar. Hata olasılığı çok fazladır. Blockchain, risksiz yönetim ve şeffaflık için mükemmel bir sistem sağlar. Şifreleme özellikleri, sigortacılara sigortalanacak varlıkların sahipliğini elde etmelerini sağlar.

Ödemeler: Yurtdışı Ödemeler

Küresel ödeme sektörü, hata olasılığı yüksek, masraflı ve kara para aklamaya açıktır. Paranın dünyayı dolaşması çok zaman alıyor. Blockchain, şimdiye kadar Abra, Align Commerce ve Bitspark gibi havale şirketlerine uçtan-uca blockchain tabanlı havale servisleri sunan çözümler üretiyor. 2004 yılında Santander, blockchain’i bir ödeme uygulamasıyla birleştiren ilk bankalardan biri haline geldi ve müşterilerinin günün 24 saati uluslararası ödemelerde bulunmalarını sağladı.

Akıllı Mülkiyet

Hem arabalar, evler veya beyaz eşyalar gibi somut varlıklar, hem de patentler, mülk ünvanları veya şirket hisseleri gibi somut olmayan varlıklar, akıllı teknoloji ile entegre edilebilir ve kayıt altına alınabilir. Bu kayıt, bu mülkiyette sahiplik yapmasına izin verilen başkalarının sözleşmeli ayrıntılarıyla birlikte defterde saklanabilir. İzin verilen tarafa erişimi kolaylaştırmak için akıllı anahtarlar kullanılabilir. Defter, sözleşme doğrulandıktan sonra bu akıllı anahtarların alışverişini sağlar ve saklar.

Merkezi olmayan defter de mülkiyet haklarını kaydetmek ve yönetmek için bir sistem haline gelirken kayıtlar veya akıllı anahtar kaybolursa akıllı sözleşmelerin çoğaltılmasını sağlar.

Mülkleri akıllı hale getirmek dolandırıcılık, arabuluculuk ücretleri ve şüpheli işlere girme riskinizi azaltır. Aynı zamanda, güven ve verimliliği arttırır.

Aşağıda Blockchain uygulamaları akıllı mülkiyet örneklerini bulabilirsiniz.

Geleneksel olmayan para kredileri/nakit para ödünç verme

Akıllı sözleşmeler, geleneksel kredi sisteminde devrim yaratabilir. Örneğin, nakit para ödünç veren kuruluşlar, zayıf kredi notuna sahip kişilere ya kurumlara kredi miktarının yüzde on ile yüzde ellisini ücretlendirerek ve mülklerini teminat olarak talep ederek borç verir. Bu şekilde çok fazla borçlu iflas edip evlerini kaybetti. Blockchain, bir yabancının sana para ödünç vermesine ve akıllı mülkiyetini teminat olarak almasına izin vererek bunu alt üst edebilir. Kredi notunu veya iş geçmişini göstermene gerek yoktur. Çok sayıda belgeyi elle işlemenize de gerek yoktur. Mülkiyet, herkesin görebileceği şekilde içinblok zincirinde kodlanmıştır.

Arabanız/akıllı telefonunuz

Akıllı mülkiyetlerin ilkel biçimleri de vardır. Örneğin, araç anahtarınız bir immobilizer ile donatılmış olabilir; araç, yalnızca anahtardaki doğru protokole girdikten sonra etkinleştirilebilir. Akıllı telefonunuz da yalnızca doğru PIN kodunu girdikten sonra işlev görür. Her ikisi de mülkiyetinizi korumak için kriptografi üzerinde çalışırlar.

Örneğin araç kiralamak istiyorsunuz. Herhangi bir arabulucuya ihtiyacınız yok. Aracın üzerindeki cüzdan adresine gerekli ücreti yatırdıktan sonra kapılar sizin için otomatik olarak açılacaktır.

Aşağıdaki videoda bunu görebilirsiniz.

Akıllı mülkiyetin ilkel biçimlerindeki sorun, anahtarın genellikle araba anahtarı veya SIM kartı gibi fiziksel bir şeyde tutulması ve kolayca aktarılamaması veya kopyalanamamasıdır. Blockchain defteri, blok zinciri madencilerinin kaybolan bir protokolü değiştirmesine ve çoğaltmasına izin vererek bu sorunu çözer.

Blockchain Internet-of-Things (IoT)

Herhangi bir maddi nesne bir “şey” dir. Bu şey, internete ve birbirine bağlayan bir açma/kapama anahtarı olduğunda “şeylerin interneti” haline gelir. Bir bilgisayar ağıyla bağlantı kurarak, bir araba gibi bir nesne bir nesneden daha fazlası olur. Artık insanlar-insanlar, insanlar-şeyler ve şeyler-şeyler şeklinde herşey. Analist firma Gartner, 2020 yılına kadar 26 milyarın üzerinde birbirine bağlı cihazın olacağını öngörüyor.

IOT sizi nasıl etkileyecek? Yazıcınız, kartuşları azaldığında otomatik olarak Amazon’dan sipariş verebilecek mesela. Çalar saatiniz kahve pişirme sürenizi değiştirecek, fırınınız bayram için özel bir yemek yapacak. Bunlar sadece bazı örneklerdir. Daha büyük ölçekte, şehirler ve hükümetler, yaşama ve çalışma şeklimizi iyileştirmek için IoT’yi daha temiz ortamlar, daha verimli enerji kullanımı ve “akıllı şehirler” için kullanabilir.

Şeylerin İnterneti

Her durumda olduğu gibi, dijital defter bu bahsettiğimiz “şeylerin interneti”nde de güvenliği sağlar. Sivil güvenlik uzmanları, milyarlarca cihazın birbirine bağlı olmasından dolayı, bu dağıtık bilgilerin güvenli bir şekilde kalmasını sağlamayı düşünüyorlar.

  • Şirketler, sistemlerini saldırıdan korumak için ne yapabilir?
  • Mucitler fikirlerini nasıl koruyabilir?
  • Hükümetler gizli bilgilerini casuslar ve potansiyel teröristlerden nasıl koruyabilir?

Ardından, ilgili cihazlardan gelen bu muazzam miktardaki verilerin nasıl organize edileceği ve analiz edileceği sorusu gelir.

Bilgilerin yalnızca kabul edildiğini ve güvenilir taraflara gönderildiğini garanti eden blok zincir defteri sistemine hoş geldiniz! Defter, taraflara büyük miktarda veriyi analiz etmek için bir yönetim platformu sunar.

Aşağıda Blockchain uygulamaları şeylerin interneti örneklerini bulabilirsiniz.

Akıllı Cihazlar

Akıllı cihaz, internete bağlanabilen ve daha önce olduğundan daha fazla bilgi ve kontrol olanağı sağlayan bir cihazdır. Örneğin, cihazınıza bağlı bir kod İnternet’e bağlanabilir ve kurabiyeleriniz hazır olduğunda veya çamaşırlarınız yıkandığında sizi uyarabilir. Bu uyarılar cihazlarınızı iyi durumda tutar, enerji verimliliği ile tasarruf sağlar ve evden uzaktayken cihazlarınızı kontrol etmenize yardımcı olur. Bu cihazları blok zincirinde şifrelemek, sahipliğinizi korur ve aktarılabilirliği sağlar.

Tedarik Zinciri Sensörleri

Sensörler, tedarikçilerin dünya genelinde taşınırken bulunduğu yere ve durumuna dair veriler sağlayarak tedarik zincirlerinin uçtan uca görünürlüğünü şirketlere verir. 2016 yılından itibaren, Deloitte ve MHI raporunda 99 önde gelen tedarik zinciri şirketi incelendi ve sensörlerin bu katılımcıların %44’ü tarafından kullanıldığı tespit edildi. Bu endüstrilerin %87’si 2020 yılına kadar bu teknolojiyi kullanmayı planladıklarını söyledi. Bu Deloitte ve MHI raporuna göre teknolojinin 2022 yılına kadar 1 trilyona, 2030 yılına kadar 10 trilyon sensöre ulaşması bekleniyor. Blockchain bu akıllı bilgiyi depolar, yönetir, korur ve aktarır.

Akıllı Sözleşmeler

Akıllı sözleşmeler ile ilgili kapsamlı bir yazı için öncelikle buraya bakınız: Akıllı Sözleşmeler Nedir

Akıllı sözleşmeler, if-then-that (IFTTT) koduyla gömülü olan matematiksel işlemlerdir ve bunları kendi kendilerine yürütebilir. Gerçek hayatta, bir arabulucu, tüm tarafların şartlara uymasını sağlar. Blok zincir, sadece üçüncü şahıslara olan ihtiyacı ortadan kaldırmakla kalmamakta; aynı zamanda, tüm defter katılımcılarının sözleşme detaylarını bilmesini ve koşulların yerine getirilmesinden sonra sözleşme şartlarının otomatik olarak uygulanmasını sağlamaktadır.

Blockchain uygulamaları

Akıllı sözleşmeleri finansal türevler, sigorta primleri, emlak hukuku ve kitlesel fon gibi her türlü durum için kullanabilirsiniz.

Aşağıda Blockchain uygulamaları akıllı sözleşmeler örneklerini bulabilirsiniz.

Blockchain Sağlık

Kişisel sağlık kayıtları, yalnızca belirli kişilere erişimi sağlayacak özel bir anahtarla şifrelenmiş şekilde blok zincirinde saklanabilir. Sağlık araştırmanın devlet yasaları ile (güvenli ve gizli bir şekilde) yürütülmesini sağlamak için de aynı strateji kullanılabilir. Ameliyat faturaları bir blok zincirde saklanabilir ve otomatik olarak sigorta firmalarına gönderilebilir. Defter de, genel sağlık yönetimi için ilaç denetimi, uyumluluk, sonuçların test edilmesi ve sağlık malzemelerinin yönetimi gibi işlerde kullanılabilir.

Blockchain Müzik

Müzik endüstrisindeki kilit sorunlar sahiplik hakları, telif hakkı dağıtımı ve şeffaflıktır. Dijital müzik endüstrisi mülkiyet haklarını göz ardı ederken üretimden para kazanmaya odaklanır. Blockchain ve akıllı sözleşmeler teknolojisi, müzik haklarının merkezi ve kapsamlı bir veritabanını oluşturarak bu sorunu çözebilir. Aynı zamanda, sanatçıların şahsına ait telif hakları ve gerçek zamanlı dağıtımları tüm ilgili kişilere etiketlerle defter üzerinden şeffaf bir şekilde aktarılabilir. Sanatçılara, sözleşmenin belirtilen şartlarına göre dijital para birimi ile ödeme yapılabilir.

Blockchain Devlet İşleri

2016 seçimlerinde Demokratlar ve Cumhuriyetçiler oylama sisteminin güvenliğini sorguladı. Yeşil Parti, Wisconsin, Pennsylvania ve Michigan’da yeniden sayım çağrısında bulundu. Benzer tartışmalar Türkiye’de de yaşandı. Bilgisayar bilimcileri, bilgisayar korsanlarının oyları manipüle etmek için elektronik sistemi hackleyebileceğini belirttiler. Oylar şifrelendiğinden, blockchain defteri bunun önüne geçebilir. Özel kişiler, oylarının sayıldığını ve kimin için oy verdiklerini onaylayabilir. Sistem, bu arada, hükümet için de para tasarrufu sağlar.

Blockchain defteri, aynı zamanda “duyarlı, açık veriler” dediğimiz şeyler için de bir platform oluşturuyor. McKinsey and Company’den gelen 2013 tarihli bir rapora göre, açık veriler (internet üzerinden tüm vatandaşlara sunulan serbestçe erişilebilen devlet tarafından tedarik edilen veriler) dünyayı 2,6 trilyon dolar daha fazla zenginleştirebilir. Startuplar dolandırıcılık şemalarını ortaya çıkarmak için bu verileri kullanabilir, çiftçiler hassas çiftlik işleri yapmak için kullanabilir ve ebeveynler bir ilacın yan etkilerini araştırabilirler. Şimdilik, bu veri yılda sadece bir kez yayınlanmaktadır ve dinamik olmadığından vatandaşlardan gelen geri bildirimlere genellikle tepki vermemektedir. Halbuki kamu defteri kütüğü olan blok zinciri, bu verileri vatandaşlara her zaman ve her yerde açabilir.

Devlet İşlerinde Kullanılan Blockchain Uygulamaları

Kamusal değer/toplum

Blockchain, şirketler, STK’lar, vakıflar, devlet kurumları, akademisyenler ve bireysel vatandaşlar için bir öz-yönetim platformu sağlayarak kendi kendini organize etmeyi kolaylaştırabilir. Taraflar, global ve şeffaf bir ölçekte bilgi alışverişinde bulunabilirler.

Oy Verme

Akıllı sözleşmeler, devleti yönetecek insanların halk tarafından seçilmesini sağlayarak hükümetin olması gerektiği şekilde olmasını sağlar. Sözleşmeler, seçmenlerin beklentilerini belirtir ve seçmenler, fon verenlerin istediği şeyden ziyade, yalnızca seçmenlerin istediğini yaptıktan sonra ödenir.

Blockchain Kimliği

İster kabul edin ister etmeyin, online şirketler bizim hakkımızda her şeyi biliyor. Ürün satın aldığımız bazı firmalar, kimlik bilgilerinizi reklamverenlere satıyor. Blockchain, yalnızca ilgili kişilerin belirli saatlerde öğrenmesini istediğiniz bilgileri şifrelediğiniz korunan bir veri noktası oluşturarak bunu engeller. Örneğin, bir bara gidiyorsanız, barmen sadece 21 yaşından büyük olduğunuzu belirten bilgilere ihtiyaç duyar.

Pasaportlar

2014 yılında Github’da başlatılan ilk dijital pasaport, sahiplerinin online olarak kendilerini tanıtmalarına yardımcı olabilir. Peki nasıl çalışır? Kendinize ait bir fotoğraf çekip, meşru olduğunu kanıtlamak için her ikisi de kodlanmış, genel ve özel bir anahtarla damgalarsınız. Pasaport, genel IP’li bir Bitcoin adresi verildiğinde, defter üzerine kaydedilir ve Blockchain kullanıcıları tarafından onaylanır.

Doğum, evlenme ve ölüm sertifikaları

Oy verme, çalışma, vatandaşlık gibi haklarınız için doğum, evlenme ve diğer resmi sertifikalar çok önemlidir. Bunların kaybolması ya da kötü yönetimi başınıza çok iş getirebilir. UNICEF 2013’te yayınladığı raporda, beş yaşın altındaki çocukların üçte birinin bir doğum belgesi olmadığını belirtti. Blockchain, doğum ve ölüm sertifikasını şifreleyerek ve vatandaşları bu kritik bilgiye erişebilmek için yetkilendirerek kayıt tutmayı daha güvenilir hale getirebilir.

Kişisel kimlik

Bir dizi kişisel kimlik belgesi taşıyoruz: sürücü belgesi, bilgisayar parolası, kimlik kartı, anahtarlar, sosyal güvenlik kimliği vb. Blockchain ID, tüm bu fiziksel kimlik formlarını değiştirmek üzere tasarlanmış bir dijital kimlik formudur. Bilim insanları, gelecekte tüm işler ve resmi işlemler için tek bir dijital kimliğin kullanabileceğini söylüyor. Dijitl ID, açık kaynak kodlu, blockchain tarafından emniyet altına alınmış ve şeffaf bir hesap defteriyle korunuyor.

Sonuç

Blok zincirinin çalışabilmesi için eşten-eşe ağın motive olması ve etik standartlar altında çalışmayı kabul etmesi gerektiğini unutmamak önemlidir. Bir kere ve yalnızca bu standartlara uyulursa, blockchain uygulamaları ticareti geliştirmek, adil ticaret yapmak, küresel ekonomiyi demokratikleştirmek ve daha açık ve adil toplumlara destek vermek için güçlü bir araç haline gelebilir. Ayrıca Blockchain uygulamaları sayısının günden güne daha da artacağı tahmin ediliyor.

Blockchain uygulamaları ve Blockchain kullanım alanları için sizin de verebileceğiniz örnekler varsa lütfen yorum olarak ekleyiniz.

Facebook Yorumları

Evrim Dönmezgel

"Satoshi" adlı ilk Türkçe Bitcoin kitabının yazarı Evrim Dönmezgel, Bitcoinlerim.com sitesinin yazarıdır. Kripto para ve blockchain teknolojileri sevdalısıdır.

Bir Cevap Yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.